De geschiedenis van de Orde

  De Orde der Stalhouders/Geschiedenis

Het Ros Bayard

Op 3 september van dat jaar gaat de eerste versie van het Ros van den Halt, toen nog Ros Bayard van Sint-Gillis, uit. Dit ter gelegenheid van de inhuldiging van de nieuwe kerk en de viering van 75 jaar Belgische onafhankelijkheid. Analoog naar de traditie in Dendermonde namen ook in Sint-Gillis vier broers plaats op de rug van het paard: de gebroeders Caudron. Naar verluidt zou het paard ‘over den ijzeren weg’ zijn gefabriceerd (dus vermoedelijk de buurt rond de Buisstraat), maar het paard werd toen wel degelijk als iets van heel Sint-Gillis beschouwd. Het had toen ook zijn stal in een ruimte die aan het gemeentehuis verbonden was.

1905

Wereldoorlog I

De Eerste Wereldoorlog bereikt ook Sint-Gillis. In de strijd waarbij ook heel Dendermonde vernietigd wordt, blijft ook Sint-Gillis weinig bespaard. Naast de menselijke slachtoffers is er ook veel materiële schade. Een belangrijk slachtoffer valt in het magazijn van het gemeenthuis dat niet aan de oorlogsbrand ontsnapt: het Ros Bayard van Sint-Gillis wordt tot stof en as herleid.

1914

De Ros Bayardvrienden

‘De Ros Bayardvrienden’, een vereniging gesitueerd in en om de Buisstraat besluit een nieuw paard te maken en de folklore verder te zetten. Ze vragen aan kunstenaar Maurice Heuvinck om een nieuwe kop te snijden. En op kermiszondag 2 september gaat het paard voor het eerst weer uit. Dit keer zijn het vier jongens uit de buurt van ‘den halt’ die op het paard mogen zitten: Emile Van Den Bossche, René Van Der Poten, Clement Verhelst en François De Looze. Het hele gebeuren wordt heel ernstig genomen en Sint-Gillis krijgt in die periode zelfs een Ros Bayardstraat (later de Pastoor Claeysstraat). Een plek waar het paard, met café Tijl, later jarenlang zijn vaste ‘stal’ krijgt. In die periode maakt het paard ook jaarlijks deel uit van de carnavalstoet in Aalst, waar men het echte Ros Beiaard uiteraard nooit te zien kreeg. Het paard van Sint-Gillis zorgde wel wat voor wrevel in Dendermonde en daarom werd op zijn flank duidelijk aangebracht dat hij wel degelijk uit Sint-Gillis afkomstig was. Het paard won toen ook vele prijzen in Aalst. Tot ze in 1953 hun eigen, ietwat vreemde Ros Balatum (in een eerste versie een op een giraf of okapi lijkend gedrocht) bouwden. Tot eind jaren ’60 bleef het paard van Sint-Gillis geregeld uitgaan. Maar dan vielen de ‘Ros Bayardvrienden’ uit elkaar en verdween het beest onder het stof in een oude loods.

1929

De Vrienden van den Halt

De vereniging ‘De Vrienden van den Halt’ worden opgericht. Zij sporen de kop van het paard op en laten deze herstellen (vermoedelijk door Dirk De Wolf, zoon van ‘Julien van Wolfkeskleding’ in de Koning Albertstraat). Ze bouwen ook een nieuwe romp voorzien van twee wielen achteraan en een steun vooraan voor wanneer het paard stil staat. Ze herdopen het paard in ‘Het Peird van den Halt’ (voordien werd ook al ‘Peird van de Buisstraat’ gezegd) en gaan met de draagpop niet alleen mee in de jaarlijkse bloemencorso, maar trekken er ook mee naar andere kermissen over het hele Vlaamse land. Tot in 1999 het paard voor het laatst mee gaat in de bloemencorso en daarna weer stilletjes verdwijnt in het gemeentemagazijn in de Moerstraat. De ‘Vrienden van den Halt’ houden er mee op en kop en romp worden gescheiden. 15 jaar lang zal het paard uit beeld verdwijnen.

1981

De Orde der Stalhouders

Nostalgische zielen uit Sint-Gillis, velen met een link met vzw De Bijenraad of ZVC Marleen, besluiten het paard een vierde leven te geven. De kop wordt teruggevonden bij Anita Moortgat in de Buisstraat waar zij en haar overleden man Freddy Roman (bij vele mensen bekend als ‘Freddy den bode’) de kop in perfecte staat wisten te bewaren. Bij Pierre Van Keer, ook een oud-lid van de ‘Vrienden van den Halt’, werd ook alle materiaal van het paard en uitrusting van heemskinderen en dragers in relatief goede staat teruggevonden. Zij stelden die ter beschikking van de nieuwe vereniging die ‘De Orde der Stalhouders van Sint-Gillis’ werd gedoopt. Het Paard van den Halt zal voortaan niet enkel meer thuis zijn in de Buisstraat en omliggende straten van den halt, maar weer een paard zijn van heel Sint-Gillis.

2014